نمایشگاه آثار نقاشی نصرالله رادش

نمایشگاه آثار نقاشی نصرالله رادش

نمایشگاه بی‌کله‌ها از آثار نقاشی نصرالله رادش، بی‌تردید یکی از تجربه‌های قابل تامل در فضای هنر معاصر ایران است. مجموعه‌ای که از لایه‌های عمیق تجربه زیسته و جست‌‌و‌جوی درونی هنرمند سرچشمه گرفته است. این آثار برآمده از ناخودآگاه هنرمندی است که پس از سالها مواجهه با جامعه، زبان شخصی خود را برای بیان روایت یکی از کهن‌ترین توهم‌های انسانی یافته است. توهمی که در تمام طول زندگی با ما همراه است و به شناخت ما از خویشتن باز می‌گردد. در این توهم ما معمولاً خود را آن‌گونه که هستیم نمی‌بینیم، بلکه آن‌گونه می‌بینیم که دوست داریم باشیم یا مایل هستیم دیگران ما را ببینند. بنابراین هر کدام از ما در طول زندگی آرام‌آرام تصویری از خود می‌سازیم، آن را کامل‌تر و زیباتر می‌کنیم و سرانجام به همان تصویر که گمان می‌کنیم تمام حقیقت وجود ماست دل می‌بندیم. این شاید بزرگ‌ترین توهم انسان است که غرور نامیده می‌شود. بی‌کله‌ها درست از همین نقطه آغاز می‌شود. غرور مشترکی که همه ما کم ‌و بیش با آن آشناییم. انسان مغرور همواره کسی نیست که خود را برتر از دیگران می‌داند، در واقع کسی است که آن‌چنان به تصویر آرمانی خویش دل بسته که دیگر توان دیدن ضعف‌های خود را ندارد.

این غرور کاذب گاه در هیات ثروت و جایگاه اجتماعی ظاهر می‌شود، گاه در قالب موفقیت‌های شغلی و تحصیلی و گاه در زیبایی ظاهری، نگاه تحسین‌آمیز دیگران، حضور در شبکه‌های اجتماعی، دستاوردهای هنری و حتی فضیلت‌های اخلاقی و معنوی نمود پیدا می‌کند. برای مثال استاد دانشگاه ممکن است خود را پیش از هر چیز متفکری بزرگ ببیند، هنرمند به تصویر نابغه بودن خویش دل ببندد و فرد ثروتمند ارزش خود را در دارایی‌هایش جست‌وجو کند.

از همین رو چهره‌های این مجموعه، آینه هایی هستند که پیش روی ما قرار گرفته اند، پرتره همان تصویری که از خود ساخته‌ایم و نمی دانیم که این خود آرمانی مغرور چهره ای مضحک در نگاه دیگران است. از این منظر، جمله محوری نمایشگاه مضحک‌ترین و احمقانه‌ترین تصویر عالم، تکبر و غرور آدم‌هاست نیز معنایی عمیق‌تر پیدا می‌کند. با چنین نگاهی، فرم بصری آثار این مجموعه نیز معنای خود را پیدا می‌کند. چهره‌های این مجموعه در نگاه نخست بسیار سرزنده‌اند، اما با تاملی بیشتر ناموزونی در ساختار آنها آشکار می‌شود، بینی‌ها بزرگ‌تر از اندازه طبیعی‌اند، خطوط چهره دچار شکستگی شده‌اند و کلیت صورت از انسجامی که انتظار داریم فاصله گرفته است. این آشفتگی تصویری بخشی از معنای آثار را شکل می‌دهد. گویی هنرمند به ما یادآوری می‌کند که انسان نیز آن موجود کاملی نیست که در ذهن خود تصور می‌کند.

[ماهنامه فیلم]