سینمای جهان » چشم‌انداز1394/10/26


واقعیت‌های الهام‌بخش

آسیاتک (14): در صنعت سینمای مصر چه خبر است؟

كیكاوس زیاری

 

سینمای مصر كه فعال‌ترین صنعت سینما در بین كشورهای عرب‌زبان است، مثل سینمای بسیاری از كشورهای آسیایی برای داستان فیلم‌هایش سراغ موضوع‌های واقعی می‌رود. فیلم تازه‌ی سینمای مصر، یك درام اجتماعی و خانوادگی به نام پل است. هلا لطفی كارگردان فیلم امیدوارست هر دو گروه تماشاگران داخلی و خارجی بتوانند آن را در سالن‌های سینما‌ی‌شان تماشا كنند. این فیلم‌ساز 42ساله‌ی مصری می‌گوید فیلمش را برای گروه عظیم تماشاگران ساخته و نه قفسه‌های بایگانی. اشاره‌ی وی به محدودیت‌های مربوط به اكران عمومی فیلم‌های سینمای عرب در هر دو سطح بومی و بین‌المللی است. داستان پل در سال 2010 اتفاق می‌افتد و یكی از وقایع تلخ را با نگاهی انتقادی و تلخ بررسی می‌کند. مضمون اصلی فیلم درباره سقوط دردناك پسربچه‌ای در گودالی عمیق در نزدیكی یك پل است. محمد سمیر تهیه‌كننده‌ی فیلم به این نكته اشاره می‌كند كه این روزها تولید فیلم‌های مستقلی كه برگرفته از واقعیت‌های زندگی روزمره‌ی مردم عادی هستند، كار بسیار سختی است. با این حال، وی از همكاری‌اش با هلا لطفی به عنوان یك تجربه‌ی خوب و لذت‌بخش یاد می‌كند. پل بعد از «Coming Forth by Day» دومین تجربه‌ی سینمایی خانم لطفی است و مثل این فیلم، لحن روایتی كند و آرامی دارد. این شیوه‌ی فیلم‌سازی حالا به صورت سبك كاری وی درآمده است. او درباره دلیل فیلم‌ساز شدن و منابع الهام خود چنین می‌گوید: «‌آن‌چه مرا جذب فیلم‌سازی كرده و الهام‌بخش من بوده است، میل به بیان احساسات و خواسته‌های آدم‌های فراموش‌شده و خاموشی است كه خودم هم به آن‌ها تعلق دارم. دوست دارم نجابت و انسانیت‌شان را از طریق دردهایی كه می‌كشند به نمایش بگذارم. در فیلم تازه‌ام هم درد و رنج مادری را نشان می‌دهم كه پسر ده‌ساله‌اش را در جریان سقوط به یك چاه از دست می‌دهد. این داستان، پنج ساعت بعد از مرگ پسرك را مرور می‌كند.»
محمد سمیر از این فیلم به عنوان اثری اصیل و ناب یاد كرده و گفته است در آینده باز هم سراغ چنین فیلم‌هایی خواهد رفت. در پل یاسمین در نقش یك كارگر فقیر كارخانه‌ی نساجی ظاهر شده است كه با شرایط دشوار زندگی در یك جامعه‌ی مردسالار روبه‌روست. نمایش این فیلم در چند جشنواره‌ی بین‌المللی در سال 2013 با استقبال تماشاگران و منتقدان همراه بود و جوایز بهترین بازیگر زن و منتقدان بین‌المللی را در جشنواره‌ی فیلم دبی به دست آورد.
استقبال منتقدان عرب‌زبان و خارجی، خود سمیر را هم به فكر فیلم‌سازی انداخته است. این در حالی است كه همكاران فیلم‌ساز این تهیه‌كننده با نگرانی این خبر را دنبال می‌كنند. آن‌ها عقیده دارند سمیر بهتر است به همان تهیه‌کنندگی بپردازد و كارگردانی را به دست هنرمندان بسپارد. ظاهراً برخی از فیلم‌سازان مصری می‌ترسند با ورود او به دنیای فیلم‌سازی، شرایط آن‌ها برای جذب سرمایه بد شود و سمیر دیگر روی فیلم‌های‌شان سرمایه‌گذاری نكند. اما این تهیه‌كننده رسماً اعلام كرده شركت فیلم‌سازی او به نام «دی‌دریم آرت پروداكشنز» هم‌چنان محلی برای پروژه‌های فیلم‌سازان مستقل و خوش‌نام مصری خواهد بود.
خبر فیلم‌سازی سمیر، رسانه‌های گروهی و منتقدان را هم مشتاق نتیجه‌ی کار او در مقام كارگردان کرده است. اولین تجربه‌ی این تهیه‌كننده در مقام كارگردان، داستان هیجان‌انگیز و در عین حال پرسروصدایی دارد. این درام اجتماعی با نام روشنایی‌های شمالی جلوی دوربین می‌رود و مضمون اصلی‌اش در ارتباط با بحران سوریه است. داستان، ماجراهای یك پناهنده‌ی سوری را در سوئد دنبال می‌كند و برگرفته از یك ماجرای واقعی است. وقتی این جوان پناهنده حاضر به پیاده شدن از اتوبوس حامل مهاجران نشد، داستانش تبدیل به یك سوژه‌ی خبری داغ شد. تصمیم مسئولان رسمی برای فرستادن این پناهنده‌ی سوری و بقیه‌ی همراهانش به منطقه‌ای دورافتاده با اعتراض آن‌ها روبه‌رو شد.
در این میان هنرمندان مصری نگران شرایط توزیع و نمایش فیلم‌های‌شان نیز هستند. شركت فیلم‌سازی زاویه كه دفترش در قاهره است، در فكر گسترش فعالیت‌هایش در دیگر نقاط كشور و به‌ویژه مناطق دورافتاده است. مسئولان شركت حضور در شهرهای كوچك‌تر را با این هدف دنبال می‌كنند كه بتوانند تماشاگران روبه‌افزایش این مناطق را جذب خود و تولیدات‌شان كنند. هدف كلی، آشنایی بیش‌تر مردم عادی با سینمای هنری و مستقل در سطحی وسیع‌تر است. اول هدف‌های شركت زاویه شهرهای اسكندریه، منیا و تانتا هستند. قرار بر این شده است که در بعضی از سینماهای این شهرها، هر هفته تعدادی از فیلم‌های مستقل و هنری عربی و خارجی (عمدتاً اروپایی) به نمایش درآید. یكی دیگر از فعالیت‌های شركت، توزیع وسیع‌تر فیلم‌های مستقل مصری است. در ماه نوامبر سال میلادی گذشته، این شركت مستند تحسین‌شده‌ی مادر متولدنشده اثر نادین سلیب را پخش كرد و شهرهای قاهره و اسكندریه میزبان فیلم بودند. از دیگر فیلم‌هایی كه شركت زاویه توزیع كرده، می‌توان به موج‌ها (احمد نور) - که توانست برای شش هفته در شهر سوئز نمایش داده شود و در همین مكان نیز فیلم‌برداری شده بود - و اتاق موش اشاره كرد.
یوسف الشازلی مدیر واحد توزیع فیلم شركت زاویه در رابطه با فعالیت‌های جدید آن می‌گوید: «ما متوجه این نكته شده‌ایم كه شمار تماشاگران محصولات مستقل و غیرمتعارف در شهرهای مختلف كشور در حال افزایش چشم‌گیری است. آن‌ها خواهان فیلم‌هایی هستند كه فراتر از سرگرم كردن تماشاچی، حرفی هم برای گفتن داشته باشند. از این سو، شركت ما توانایی آن را دارد كه فعالیت‌های هنری‌اش را در دیگر شهرهای مصر نیز گسترش دهد. این یك رابطه‌ی دوطرفه است. وقتی اشتیاق برای تماشای فیلم‌های متفاوت وجود داشته باشد، زمینه برای نمایش آن‌ها فراهم می‌شود و می‌توان این فیلم‌ها را در سطح وسیع‌تری به نمایش گذاشت. خوش‌حال هستیم كه این بازار عرضه‌وتقاضا به فیلم‌های مستقل هم رسیده است.» این مدیر هنری، نمایش محصولات هنری اروپایی را در خدمت سینمای بومی می‌داند و عقیده دارد نمایش این فیلم‌ها، باعث تربیت و گسترش تماشاگرانی می‌شود كه دنبال فیلم‌های هنری هستند. تازه‌ترین اقدام شركت زاویه برنامه‌ی مرور آثار سینمای حوزه‌ی بالكان بوده است.

آرشیو

سینماهای تهران


سینمای شهرستانها


اس ام اس


آرشیوتان را کامل کنید


شماره‌های موجود


خبرنامه

به خبرنامه ماهنامه فیلم بپیوندید: