سینمای جهان » چشم‌انداز1394/08/24


آیا پاریس می‌سوزد؟

پیامدهای سینمایی و واکنش‌های اهالی سینما به حمله‌های تروریستی پاریس

رضا حسینی
همدردی گروه موسیقی یوتو با قربانیان

 

ماجرا برای ما - سینمادوستان اهل فوتبال - از نیمه‌ی اول بازی آلمان و فرانسه آغاز شد و صداهای مهیبی که کسی فکرش را نمی‌کرد از انفجارهای مرگبار اطراف استادیوم محل برگزاری بازی دو تیم باشد؛ و این‌که دوباره پاریس – دست‌کم برای ما، شهر هنر و سینما - شبی کابوس‌وار را پشت سر بگذارد و دوباره ما را به یاد عنوان فیلم رنه کلمان بیندازد: آیا پاریس می‌سوزد؟ در این‌جا، به طور طبیعی، نگاه ما به پیامدهای سینمایی این رویداد غم‌انگیز و تأسف‌بار است که در روزهای گذشته (و احتمالاً هفته‌های آینده) بخش اعظمی از اخبار رسانه‌های سراسر جهان را به خود اختصاص داده‌اند.
سینماهای پاریس در پی مجموعه حمله‌های تروریستی «جمعه‌ی سیزدهم» که مکان‌های تجمع عمومی را هدف قرار دادند در تاریکی فرو رفتند تا شاید امنیت در پایتخت فرانسه برقرار شود و تعداد قربانیان بیش‌تر نشود. علاوه بر این مراسم فرش قرمز و افتتاحیه‌ی فیلم‌های مهمی چون مادرم (نانی مورتی)، استیو جابز (دنی بویل) و پل جاسوسان (استیون اسپیلبرگ) به دلیل ایمنی و حساسیت پیرامون این رویدادهای مهم لغو شدند. در ضمن پیش‌نمایش انیمیشن پیکسار که قرار بود شنبه چهاردهم نوامبر در سالن باشکوه و درجه یک Le Grand Rex برگزار شود هم نه‌تنها به تأخیر افتاد بلکه این سالن در طول هفته‌ی آینده به طور کامل تعطیل خواهد بود. از قرار معلوم طبق شرایط فوق‌العاده‌ای که در پاریس حکمفرماست و طبق پیش‌بینی‌هایی که در قانون فرانسه آمده است تعطیلی مکان‌های عمومی از جمله سینماها، موزه‌ها و سایر مکان‌ها و انجمن‌های فرهنگی می‌تواند تا دوازده روز به طول بینجامد. دیزنی‌لند پاریس هم که در حومه‌ی شرقی این شهر قرار دارد دیگر مکان عمومی و سینمایی است که بعد از حملات تعطیل شد. مسئولان این پارک تفریحی در بیانیه‌ای رسمی هم‌دردی‌شان با قربانیان و مردم فرانسه را اعلام کردند و در پایان از بازپرداخت همه‌ی بلیت‌های فروخته‌شده خبر دادند.
دیگر فیلمی که نمایش افتتاحیه و نشست‌های مطبوعاتی‌اش به تعویق افتاد، جین تفنگ برداشت (Jane Got A Gun) به کارگردانی گوین اوکانر و با بازی ناتالی پورتمن است (اوکانر یک فیلم‌ُساز مستقل آمریکایی است که در سال 2011 با درام ورزشیِ انتقادی‌اش با عنوان جنگ‌جو (Warrior) با بازی‌های دیدنی جوئل اجرتن و تام هاردی، بسیار تحسین شد. پخش‌کننده‌ی فرانسوی جین تفنگ برداشت صبح روز شنبه با ایمیلی اهالی رسانه و روزنامه‌نگاران را از این موضوع باخبر کرد و از اکران فیلم در دو هفته‌ی آینده و 25 ماه نوامبر خبر داد.
در این شرایط دیگر پخش‌کننده‌ی فرانسوی «پریتی پیکچرز» که تریلری با مضمون تروریسم با نام ساخت فرانسه/Made in France به کارگردانی فیلم‌ساز/ روزنامه‌نگار فرانسوی نیکولا بوکری را در برنامه‌ی اکران داشت، فیلم را از جدول نمایش عمومی خارج کرد و هیچ تاریخی را برای نمایش احتمالی فیلم اعلام نکرد. داستان فیلم درباره روزنامه‌نگاری است که به گروه کوچکی از تروریست‌ها در حومه‌ی پاریس نفوذ می‌کند. این موضوع یادآور اتفاقی است که بعد از فاجعه‌ی انسانی یازدهم سپتامبر برای فیلم‌های متعددی افتاد؛ به‌واسطه‌ی این اتفاق بود که تصاویر «مرکز تجارت جهانی» از فیلم‌های مختلف حذف شد یا در قالب نماهایی تیره‌وتار و محو در فیلم‌ها باقی ماند. روی‌هم‌رفته 45 فیلم به خاطر حادثه‌ی یازدهم سپتامبر دوباره تدوین شدند یا نمایش عمومی‌شان به تأخیر افتاد، از جمله: اسپایدرمن، زولندر، جاسوس‌بازی، مردان سیاه‌پوش2، ماشین زمان، هویت بورن و... در این میان مورد مشابه ساخت فرانسه با یک ماجرای تروریستی، فیلم آرنولد شوارتزنگر بود با عنوان خسارت جانبی، که به خاطر مضمون تروریستی‌اش با چهار ماه تأخیر روانه اکران شد. البته ظاهراً جکی چان هم قرار بوده آن زمان در فیلمی با نام خون دماغ بازی کند که پس از ماجرای یازده سپتامبر تولیدش به‌کل منتفی شد.
جامعه‌ی فیلم‌سازان عرب هم، در جریان برگزاری جشنواره فیلم قاهره، طی بیانیه‌ای به‌شدت حمله‌های پاریس را محکوم کرد. محمد دیاب فیلم‌ساز مصری که خودش در حال ساخت فیلمی با عنوان تصادم (Clash) درباره گروه‌های افراطی اسلامی است در این مورد گفت: «این فاجعه یک یازدهم سپتامبر دیگر است که داریم آن را تجربه می‌کنیم. نگران فرانسه و مردمی هستم که حتی در خانه‌های‌شان هم احساس امنیت نمی‌کنند؛ این بدترین وضعیتی است که در جهان می‌توان با آن روبه‌رو شد.» او در ادامه درباره وضعیت کشورش و تغییر نگاه‌ها نسبت به مسلمانان به‌واسطه‌ی چنین اعمال وحشیانه‌ای افزود: «من این‌جا در کشورم هم با حمله‌های تروریستی مواجه شده‌ام و شرایط باورنکردنی از زندگی را تجربه کرده‌ام. حالا با این فجایع وقتی از کشورم خارج می‌شوم هم باید از تروریست‌ها و مردمی گریزان باشم که فکر می‌کنند من هم یکی از آن اعراب افراطی و تروریست هستم. این وضعیت برای همه‌ی اعراب و مسلمانان به وجود آمده است. اما با تمام این حرف‌ها و این همه جنون و وحشیگری، باز هم نمی‌توانم کسی را که بر اساس ظاهرم درباره من و امثال من قضاوت می‌کند مقصر بدانم و سرزنشش کنم.» سایر مقامات رسمی و هنرمندان حاضر در جشنواره فیلم قاهره نیز طی بیانیه‌ها و پیام‌های شخصی، حمله‌های پاریس را محکوم و با مردم فرانسه هم‌دردی کرده‌اند. 
در این میان کنسرت گروه «یوتو» (U2) هم در پاریس - که قرار بود به صورت زنده از شبکه‌ی اچ‌بی‌او پخش شود - لغو شد. در پی تیراندازی‌ها و انفجارهای مختلف جمعه شب پاریس که دست‌کم باعث کشته شدن 130 نفر و مجروح شدن بیش از دویست نفر شد کنسرت گروه یوتو که قرار بود شب شنبه اجرا شود فعلاً به تعویق افتاد. این گروه برجسته در بیانیه‌ای چنین اعلام کرد: «با ناباوری و بهت‌زده وقایع پاریس را رصد کردیم و قلب‌مان همراه همه‌ی قربانیان و خانواده‌های‌شان در سراسر این شهر است. خیلی متأسفیم که در کنسرت "ایگلز دث متال" برخی جان باختند و با این گروه و طرف‌دارانش هم‌دردیم؛ و هم‌چنین آرزو می‌کنیم و دست به دعا می‌بریم برای امنیت و سلامت همه‌ی طرف‌داران‌مان در پاریس.» اچ‌بی‌او نمایش فیلم پسران جرسی کلینت ایستوود را جای‌گزین پخش زنده‌ِ‌ی کنسرت گروه یوتو کرده است.
ستاره‌های بسیاری از میان اهالی سینما و دنیای موسیقی مراتب تأسف خود را از این حادثه‌ی تلخ اعلام کرده‌اند. کوین اسپیسی بازیگر بزرگ سینمای جهان در پیام توییتری‌اش نوشت: «افکار و دعاهای من همراه هر کسی است که در پاریس حضور دارد. کنار هم بمانید و قوی باشید.» مارک رافلو دیگر بازیگر مطرح آمریکایی که البته بیش‌تر در سینمای مستقل ایالات متحده فعال است هم این طور هم‌دردی‌اش را نشان داد: «شوک‌آور و دردآور است دیدن زندگی‌هایی که در پاریس تباه شدند و از دست رفتند. عشق و امید برای همه‌ی خانواده‌ها و دوستانم در پاریس...» جولیت لوییس هم این طور تأسفش را بیان کرد: «از ته دل تنها می‌توانیم برای طرف‌داران موسیقی و قربانیان کنسرت‌های شب جمعه‌ی پاریس دعا کنیم.» گروه موسیقی یوتو هم در یکی از خیابان‌های محل انفجار حاضر شدند و با آوردن دسته‌های گل در کنار عموم مردم برای قربانیان آرزوی آمرزش کردند.

آرشیو

سینماهای تهران


سینمای شهرستانها


اس ام اس


آرشیوتان را کامل کنید


شماره‌های موجود


خبرنامه

به خبرنامه ماهنامه فیلم بپیوندید: