سینمای جهان » چشم‌انداز1393/01/23


پناهنده‌ای در جامعه، جامعه‌ی بی‌پناه

سینمای مصر در دل بحران‌های كشور

ترجمه‌ی كیكاوس زیاری


صنعت سینمای مصر تلاش دارد در دل بحران‌های سیاسی و اجتماعی موجود در كشور، به حیات طبیعی خود ادامه دهد. این تلاش در شرایطی صورت می‌گیرد كه مصر در یك سال اخیر، با مشكلات و مسائل سیاسی تندی روبه‌رو بوده و سیر تحولات در این كشور عربی شمال آفریقا سریع، عجیب و پیش‌بینی‌نشده بوده است. هم‌زمان با دستگیری محمد مرسی اولین رییس‌جمهور مصر، یك شركت مستقل فیلم‌سازی مصری اعلام كرد فیلم فرش و پرده طی دو هفته نمایش عمومی خود سی هزار دلار فروش كرده و یك اثر پرفروش شده است. این فیلم مستقل قرار بود فقط یك هفته روی پرده‌ی سینماهای مصر باشد اما استقبال بالای تماشاگران نه‌تنها امكان ادامه‌ی اكران عمومی آن را فراهم كرد، بلكه باعث شد تا شركت بومی پخش فیلم، ال‌عربیه سینما، تعداد سالن‌های نمایش‌دهنده‌ی آن را هم افزایش دهد. رسانه‌های گروهی می‌نویسند استقبال بالای تماشاگران از یك محصول مستقل و غیرتجاری، امری غیرمتعارف است و باید آن را به فال نیك گرفت. ایساد یونس مدیر ال‌عربیه سینما می‌گوید: «موفقیت این فیلم تأییدی بر این مطلب است كه بازار فیلم مصر، پذیرای ژانرهای مختلف سینمایی است. هدف ما هم این است كه همیشه از فیلم‌های مصری در هر سطح و ژانری كه هستند، حمایت كنیم. در این میان، به‌ویژه فیلم‌هایی مورد توجه قرار می‌گیرند كه در شرایط فعلی بازار فیلم كشور، راه متفاوتی را می‌روند.»
گفته می‌شود پخش‌كنندگان فیلم در مصر، به دنبال راه‌های تازه‌ای هستند تا به بهبود وضعیت نمایش فیلم‌های داخلی و بومی در سینماهای كشور كمك كند. یكی از روش‌های جدید سینمایی در مصر، اكران‌های خصوصی و محدود فیلم‌ها یكی‌دو ماه قبل از نمایش عمومی گسترده‌ی آن‌هاست. این نمایش‌های آزمایشی كمك می‌كند تا پخش‌كنندگان، از نوع واكنش احتمالی عمومی تماشاگران آگاه شوند و تصمیم بگیرند محصولات خود را چه‌گونه و تحت چه شرایطی روی پرده‌ی سینماها بفرستند. بسیاری از تولید و توزیع‌كنندگان فیلم می‌گویند قصد دارند محصولات خود را در هفته‌ی اول نمایش در تعداد محدودی سینما اكران عمومی كنند و از هفته‌ی دوم، بر تعداد سالن‌های نمایش‌دهنده‌ی آن‌ها بیفزایند. علا كاركوتی از پخش‌كنندگان فعال مصری در این زمینه می‌گوید: «تجربه‌ی نمایش عمومی یك‌هفته‌ای فیلم‌ها، چند هدف را دنبال می‌كند: از یك سر فیلم مورد نظر در تعداد هفت سالن سینما فروش خوبی می‌كند و این مسأله، مالكان سالن‌های سینما را متقاعد می‌سازد كه یك طرح تبلیغاتی خوب برای هر فیلمی می‌تواند تضمین‌كننده‌ی موفقیت آن باشد. این نكته سالن‌های نمایش را تشویق به حمایت از بقیه‌ی فیلم‌ها می‌كند.»
فرش و پرده به كارگردانی احمد عبدالله (سازنده‌ی فیلم تحریر 2011) با تلفیق دو تكنیك روایتی و مستند قصه‌ی پناهنده‌ای را به تصویر می‌كشد كه پس از فرار از زندان، در جست‌وجوی پناهگاهی مطمئن است. قصه‌ی فرار این زندانی، در پس‌زمینه‌ی انقلاب دو سال قبل مصر تعریف می‌شود. نمایش افتتاحیه‌ی بین‌المللی فیلم در جشنواره‌ی تورنتوی كانادا بود و قرار است همین روزها در كویت هم اكران عمومی شود. موفقیت مالی و انتقادی فیلم، جنب‌وجوش تازه‌ای در بین هنرمندان مصری به راه انداخته است و آن‌ها در كنار فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی خود، به فكر ساخت فیلم‌های تازه هم افتاده‌اند. یكی از آن‌ها، شركت فیلم‌سازی

تحرير 2011

نیوسنچری است كه دفتر آن در قاهره قرار دارد. تولید شش فیلم سینمایی با همكاری هر دو گروه فیلم‌سازان مستقل و كهنه‌كار، قدم اول این شركت در شرایط جدید كشور است. اولین فیلم را احمد عبدالله كارگردانی می‌كند كه این روزها در سطح وسیعی مطرح شده است. فیلم او دكور نام دارد و بر اساس فیلم‌نامه‌ای از محمد دیاب فیلم‌نامه‌نویس سرشناس ساخته می‌شود. دیاب برای كارگردانی و نگارش فیلم‌نامه‌ی درام پرسروصدای 678 شناخته شده است. دكور اولین فیلم گران‌قیمت و پرخرج عبدالله است و به صورت سیاه‌وسفید فیلم‌برداری می‌كند. از زمان ساخت ناصر 56 (محمد فاول، 1996) كه قصه‌اش درباره‌ی جمال عبدالناصر رییس‌جمهور فقید مصر بود این اولین محصول صنعت سینمای مصر است كه سیاه‌وسفید فیلم‌برداری می‌شود. سازندگان فیلم خط اصلی قصه‌ی آن را فاش نكرده‌اند، ولی گفته می‌شود درامی اجتماعی و عاشقانه درباره‌ی تحولات دو سال اخیر مصر است.
تصمیم‌های غیرعادی فیلم دیگر شركت نیوسنچری است كه فیلم‌ساز كهنه‌كار داد عبدل سید كارگردانی می‌كند. دو فیلم قبلی این فیلم‌ساز كیت‌كت و سرزمین ترس جزو صد فیلم برتر تاریخ سینمای جهان عرب هستند. اطلاعی از قصه‌ی این فیلم هم در دست نیست. شركت نیوسنچری كه به‌سرعت در حال تبدیل شدن به بزرگ‌ترین شركت فیلم‌سازی مصر است، تهیه‌كننده‌ی فیلم فعلاً بدون نام یسری نصرالله هم هست. این دومین همكاری مشترك دو طرف پس از فیلم تحسین‌شده‌ی پس از نبرد است كه نمایش موفقی در جشنواره‌ی كن 2012 داشت. قاچاق انسان یكی از مضمون‌های مورد علاقه‌ی صنعت سینمای مصر است. بُشرا ستاره‌ی مشهور مصری در كنار سید بادریا در درام دلهره‌آور انگلیسی‌زبان عروس نیل بازی می‌كند. قصه‌ی فیلم درباره‌ی قاچاق غیرقانونی دختران جوان و نوجوان منطقه‌ی رود نیل است. سید بادریا در كنار بازی در این درام پرتنش، كارگردان آن هم هست. بشرا كه سال 2010 برای 678 جایزه‌ی بهترین بازیگر زن جشنواره‌ی دوبی را گرفت، در فیلم تازه‌ی خود در نقش یك روزنامه‌نگار آمریكایی ظاهر می‌شود. او در حال تهیه‌ی گزارشی تحقیقی و مستند درباره‌ی قاچاق انسان است و رد قربانی نوجوانی را می‌گیرد كه قرار است به عربستان صعودی قاچاق شود. بادریا هم یك قاچاقچی عبوس و بددهن است كه متوجه فعالیت‌های این روزنامه‌نگار می‌شود. این بازیگر متولد مصر كه در آمریكا بزرگ شده، در حدود سی فیلم هالیوودی هم‌چون نفوذی، آیرن‌من و دیكتاتور بازی كرده است. یك شركت فیلم‌سازی بلژیكی در تولید عروس نیل همكاری دارد و صحنه‌های آن در شیكاگو، مصر و مراكش (یا نوادا، برای صحنه‌های صحرایی) فیلم‌برداری می‌شود. بادریا هم‌چنین مشغول كار بر روی مستندی به نام پایان اخوان هم هست. این فیلم، نگاهی به ریشه‌های گروه اخوان‌المسلمین و فعالیت‌های معاصر آن دارد. وی سال قبل به قاهره رفت و مصاحبه‌های مختلفی با رهبران این سازمان (و از جمله با صفوات حجازی كه اوت گذشته به جرم جنایت دستگیر شد) انجام داد.
شادی آلفونس كمدین مصری هم در كنار همكار كمدین عربستان سعودی خود قماد البوتیری قرار می‌گیرد تا در فیلم الف تا ب ساخته‌ی علی‌اف مصطفی فیلم‌ساز اماراتی بازی كند. قصه‌ی فیلم درباره‌ی سفر جاده‌ای سه دوست صمیمی است كه از ابوظبی تا بیروت می‌روند تا در مراسم دفن یكی از دوستان قدیمی و ازیادرفته‌ی خود شركت كنند. سه كاراكتر اصلی قصه‌ی فیلم ریشه‌های عربستانی، مصری و سوری دارند و به این بهانه، ارجاع‌های زیادی به مسائل جاری این سه كشور می‌شود. سازندگان فیلم از آن به عنوان اولین فیلم مهم و مشترك عربی اسم می‌برند كه هنرمندان مطرح كشورهای عرب‌زبان را دور هم جمع می‌كند. مصطفی می‌گوید: «این همكاری مشترك كه بسیاری از كشورهای خاورمیانه را در بر می‌گیرد، فرصت‌های زیاد و بی‌پایانی را برای انجام كارهای مشترك در جهان عرب فراهم می‌كند. با آن‌كه فیلم كاری كمدی است، اما یك پیام مهم اجتماعی را در دل خود دارد.» كار تولید فیلم از یك ماه دیگر شروع می‌شود و عربستان سعودی، ابوظبی، مصر و لبنان لوكیشن‌های آن هستند.

آرشیو

سینماهای تهران


سینمای شهرستانها


اس ام اس


آرشیوتان را کامل کنید


شماره‌های موجود


خبرنامه

به خبرنامه ماهنامه فیلم بپیوندید: