سینمای جهان » نقد و بررسی1392/02/17


فیلم‌های روز جهان

دو نگاه به «پیتا» ساخته‌ی كیم كی-دوك

پیتا Pieta
نویسنده و كارگردان: كیم كی-دوك. بازیگران: مین-سو جو (می-سان)، جئونگ-جین لی (گانگ-دو). محصول 2012، ‌104 دقیقه.
زندگی یك شرخر بی‌رحم با ورود زنی مرموز كه ادعا می‌كند مادر نادیده‌ی اوست دچار تغییرهای اساسی می‌شود...

جامعه‌شناسی از دل انتقام

علیرضا حسن‌خانی: پیتا را در نگاه نخست می‌توان وام‌دار سنت دیگر فیلم‌ساز برجسته‌ی کره‌ای پارک چان ووک دانست. رویکرد کیم کی-دوک به خشونت و نگاه جانب‌دارانه‌اش به مقوله‌ی انتقام سه‌گانه‌ی پارک چان ووک را به ذهن متبادر می‌کند اما پیتا خود به اندازه‌ی کافی موقعیت منحصربه‌فرد و یگانه‌ دارد که نیاز نباشد تشخصش را با انتساب به فیلم یا فیلم‌سازی دیگر توجیه کنیم. نگاه کیم کی-دوک به اجتماع و زندگی اقتصادی و اجتماعی امروز کره‌ی جنوبی و روند پیشرفت این کشور و آن‌چه پشتِ سر گذاشته یا نابود کرده تا بتواند خودش را در زمره‌ی کشورهای جهان‌اول قرار دهد، نگاهی جامعه‌شناسانه و دردمند است. این نگاه دردمند وقتی عمق بیش‌تری پیدا می‌کند که او در یک روند پر از درد، آهسته‌آهسته به شخصیت‌های فیلمش در مقام یک انسان نزدیک می‌شود و رنج‌های آن‌ها را به آلام بشری پیوند می‌زند و مخاطب را در این روند زجر و مکافات شریک می‌کند. این‌ گونه است که بیننده در نگاه نخست در مقام یک انسان به درک و تحلیل از فیلم دست پیدا می‌کند و بعد صاحب نگاه یک منتقد اجتماعی می‌شود. (امتیاز: 7 از 10)

شاعر زباله‌ها

هومن داودی: پیرنگ اولیه‌ی پیتا حتی روی كاغذ هم تكان‌دهنده است. مزدوری قلچماق كه بعد از سی سال با مادرش روبه‌رو می‌شود و «مادر» برای به دست آوردن دل «فرزند» دست به «هر» كاری می‌زند، به اندازه‌ی كافی احساسات‌برانگیز هست؛ اما در این‌جا تكان‌دهندگی و آزاردهندگی این خط قصه‌ی اولیه با اجرای عالی كیم كی-دوك و یكی‌دو پیچش روایی عالی تشدید شده و در نهایت به فیلمی غریب و تأثیرگذار تبدیل شده است. پیتا از آن فیلم‌هاست كه دیدنش واقعاً باعث اذیت و آزار مخاطبش می‌شود (مانند شاهكار بی‌بدیل عشق) اما در پس این رنجش و این عذاب خردكننده، دریایی از مهر و عاطفه نهفته و تصویری كه فیلم از فداكاری و محبت مادرانه ارائه می‌دهد،‌ اگر نگوییم بی‌نظیر، كم‌نظیر است. بعید است كسی آن صحنه‌ی نهایی فیلم را كه مادر بر بالای ساختمان ایستاده و در تنگنای اخلاقی بزرگی قرار گرفته ببیند و بتواند احساساتش را كنترل كند. اما ای‌كاش فیلم‌ساز برای تأثیر گذاشتن بر مخاطب و انتقال مفهوم مورد نظرش به همین تصویر كردن بی‌كم‌وكاست این موقعیت اخلاقی عذاب‌آور اكتفا می‌كرد و آن پیرزن فرتوت ناگهان از ناكجا سر درنمی‌آورد تا بر این موقعیت تأثیر بگذارد (و بدتر این‌كه هیچ تأثیری هم نمی‌گذارد). تنها ایرادی كه به پیتا وارد است رگه‌هایی از سندرم جدید دوربین روی دست، شامل زوم‌های بی‌جا و گاهی آماتوری و تقطیع گاه و بی‌گاه بی‌ظرافت نماها به یكدیگر است. اما این ایرادها در مقابل فضای غریب و چركینی كه فیلم می‌آفریند و شعری كه از دل جنگل آهن و زباله می‌سراید (حتی اگر محدود به نمای پایانی و آن رد خون بر آسفالت باشد)، صد البته قابل‌چشم‌پوشی است. (امتیاز: 8 از 10)

آرشیو

سینماهای تهران


سینمای شهرستانها


اس ام اس


آرشیوتان را کامل کنید


شماره‌های موجود


خبرنامه

به خبرنامه ماهنامه فیلم بپیوندید: