سینمای جهان » نقد و بررسی1391/12/10


بازگشت به عقب

دو نگاه به: وحشی‌ها (اليور استون)

وحشی‌ها Savages

كارگردان: الیور استون، بازیگران: آرون جانسن (بن)، تایلر كیش (چان)،‌ بلیك لایولی (اوفلیا)، بنیسیو دل تورو (لادو)، جان تراولتا (دنیس)، سلما هایك (النا). محصول 2012، 141 دقیقه.
بن و چان دو دوست قدیمی هستند كه به شكلی علمی و بدون خشونت ماری‌جوانا تولید می‌كنند و می‌فروشند. آن‌ها برای گیر نیفتادن به دست پلیس، با یك مامور اف‌بی‌آی به نام دنیس همكاری می‌كنند. اما یك كارتل بزرگ مواد مخدر به سركردگی النا می‌خواهد به هر قیمتی آن‌ها را وادار به شراكت كند. وقتی پسرهای جوان مشاركت با النا را رد می‌كنند، او یكی از زیردست‌های قسی‌القلبش به نام لادو را می‌فرستد تا دختر مورد علاقه‌ی آن‌ها، اوفلیا، را به گروگان بگیرد...

بازگشت به عقب

علیرضا حسن‌خانی: آیا وحشی‌ها فیلمی متعلق به زیرژانر سینمای پس از جنگ است؟ به نظر می‌رسد الیور استون این طور فکر می‌کند و می‌خواهد ما هم همین برداشت را راجع به فیلمش داشته باشیم اما آن‌چه در عمل اتفاق می‌افتد این است که جز ارجاع‌هایی بی‌ربط و نامنسجم، عناصر خاصی در فیلم وجود ندارد که سبعیت شخصیت‌ها را مولود جنگ‌های خاورمیانه‌ای آمریکا بدانیم. این طور به نظر می‌رسد که خشونت جاری در فیلم، در یک فضای پست‌مدرن و با سر و شکلی جدیدتر بیش‌تر ریشه در جامعه‌ی خشن آمریکا دارد تا این‌که زاییده‌ی جنگ در افغانستان و یا عراق باشد؛ جنگی که خودش هم می‌تواند نتیجه‌ی همان فرهنگ خشن و تمامیت‌خواه آمریکایی باشد. به همین دلیل وحشی‌ها را می‌توان برآمده از تفکراتی دانست که قاتلین بالفطره را می‌سازند تا مثلاً کسی که متولد چهارم ژوییه را می‌سازد؛ با این تفاوت که فیلم جدید نسخه‌ی عقب‌افتاده‌ی مختلطی است از آن‌چه استون قبلاً ساخته. از سوی دیگر شمایلِ «ضد سیستمی» که استون برای خود متصور است و استقلالی که داعیه‌اش را دارد این انتظار را بیش‌تر می‌کند که فیلم حرف متفاوت‌ و آوانگاردتری از یک مثلث عشقی حال‌به‌هم‌زن داشته باشد. (امتیاز: 4 از 10)

آفریقا

هومن داودی: فیلم از همان اول قراردادش را با تماشاگرش می‌گذارد و یكی از اصول مهم دنیایش را معرفی می‌كند. در وحشی‌ها به خاطر عشق شكنجه می‌كنند، برای كمك به فقیران آفریقایی مواد مخدر می‌فروشند و به شكنجه‌گر عشق می‌دهند. به همین دلیل است كه سه شخصیت اصلی فیلم، با همه‌ی گیروگرفت‌ها و رفتارهایی كه عرفاً ناهنجار و مذموم تلقی می‌شوند، موفق می‌شوند هم‌ذات‌پنداری مخاطب‌شان را برانگیزند و او را نگران سرنوشت نهایی‌شان كنند.
لیور استون كه چندین سال است مشغول ساختن فیلم‌های شعاری و ملال‌آوری مثل اسكندر بوده حالا فیلم خوبی ساخته كه پشت دوربین آن كارگردان سرحال سال‌های دور حس می‌شود؛ فیلم‌سازی كه به جای پر كردن فیلمش از بیانیه‌های سیاسی یا حتی فرهنگی، داستانی پروپیمان با شخصیت‌هایی به‌دقت پرداخت‌شده تعریف می‌كند كه در لایه‌های زیرینش دغدغه‌های همیشگی‌اش جریان دارد. وحشی‌ها در لایة رویی، داستانی دربارة انحطاط تمدن مدرن و آدم‌هایی است كه مجبورند در دل مناسبات جدید از قواعد بدوی پیروی كنند؛ یعنی حذف كنند تا حذف نشوند و بكشند تا كشته نشوند. به طور خلاصه، آفریقا و قانون جنگل. و این‌جاست كه دو شخصیت مرد اصلی كه شخصیت‌هایی متضاد دارند (یكی‌شان بودایی است و به گفتمان و مصالحه اعتقاد دارد و آن یكی به اعمال خشونت و نشان دادن مشت آهنین) در طول فیلم كم‌كم در هم حل می‌شوند تا یك بار دیگر ثابت شود كه این دو تفكر لازم و ملزوم یكدیگر هستند. اما در لایه‌های زیرین فیلم نقدهای همیشگی استون به اقتصاد و سیاست دیده می‌شود. مثلاً گره اولیة فیلم و برخورد دو گروه قاچاقچی‌ نتیجة بحران اقتصادی معرفی می‌شود و هم‌چنان همه ناخودآگاه از سربازهایی كه در عراق و افغانستان جنگیده‌اند می‌ترسند.
استون چنان بر ریتم داستان و شخصیت‌هایش احاطه دارد كه هر جا لحن فیلم به دلیل خشن بودن فضا رو به مكانیكی بودن رفته صحنه‌های انسانی و پراحساسی (مثل گفت‌وگوی اوفلیا و النا در اتاق النا یا اعتراف‌های دنیس بالای سر همسر بیمارش) را تعبیه كرده تا فردیت آدم‌ها در اوج وحشی‌گری‌ها هم فراموش نشود. از طرف دیگر، فیلم با یك پایان‌بندی خوب و تراژیك كه عصارة دنیای فیلم است تمام می‌شود؛‌ اما استون به تماشاگرش رودست می‌زند و پایانی بهتر از اولی رو می‌كند كه هم از زاویه‌ای دیگر، چكیدة جهان فیلم است و هم چكیدة دیدگاه او نسبت به سیاست‌های كلان دولت آمریكا. وحشی‌ها نمونة خوبی از یك فیلم داستان‌گو و چندلایه با بازی‌های خوبی از جان تراولتا، سلما هایك و بنیسیو دل‌تورو است كه چرخ‌دنده‌های ذهن تماشاگرش را به حركت درمی‌آورد. (امتیاز: 7 از 10)

آرشیو

سینماهای تهران


سینمای شهرستانها


اس ام اس


آرشیوتان را کامل کنید


شماره‌های موجود


خبرنامه

به خبرنامه ماهنامه فیلم بپیوندید: