سینمای جهان » چشم‌انداز1394/07/12


از کرباس تا سلولویید

نگاهی به استوری‌بردهای رنگی آکیرا کوروساوا برای آثار حماسی‌اش

ترجمه‌ی رضا حسینی
رؤیاها (1990)

 

تحسین‌کنندگان بهترین آثار تاریخ سینما، اغلب تصاویر این فیلم‌ها را به خاطر شباهت بصری‌شان به نقاشی‌ها پیوند می‌دهند. این موضوع شامل آکیرا کوروساوا هم می‌شود که برخی از بهترین فیلم‌های تاریخ سینما را خلق کرده است. در واقع او کارش را به عنوان یک نقاش آغاز کرد و پس از آن بود که فیلم‌ساز شد و پا به عرصه‌ی سینما گذاشت. او در جایی درباره این موضوع چنین نوشته است: «وقتی حرفه‌ام را تغییر دادم، همه‌ی نقاشی‌هایی را که تا آن زمان کشیده بودم به آتش کشیدم. می‌خواستم برای همیشه نقاشی را فراموش کنم چون همان طور که مثل معروف ژاپنی می‌گوید: "اگر دو خرگوش را تعقیب کنید، احتمالاً دست‌تان به یکی هم نخواهد رسید." تا وقتی که کار در سینما را آغاز کردم هیچ اثر هنری خلق نکرده بودم. اما پس از این‌که فیلم‌ساز شدم فهمیدم که کشیدن طرح‌های اولیه اغلب روش مفیدی است برای توضیح دادن ایده‌هایم به عوامل و گروه فیلم‌سازی‌ام.»

این جمله‌های کوروساوا به‌خوبی خودشان را در مجموعه‌ای نشان می‌دهند که در سال‌های اخیر از کنار هم قرار دادن نقاشی‌های امپراتور (لقبی که کوروساوا به خاطر رفتارهایش سر صحنه به دست آورد) و قاب‌های فیلم‌هایش حاصل شده و مورد توجه همه قرار گرفته است. ایان چنت در خصوص بررسی این جنبه از فعالیت‌های کوروساوا نوشته است: «آکیرا کوروساوا در مقام نقاش و فیلم‌ساز از سبک خودش پیروی کرد؛ سبکی که به‌شدت تحت تأثیر نقاشی سنتی ژاپن و هم‌چنین امپرسیونیست‌ها و اکسپرسیونیست‌های اروپایی بود و در نهایت در عرصه‌ی دیگری از هنر، پاسخ‌گوی تأثیرهای شرقی و غربی بود. این نقاشی‌های دقیق و پرزحمت و استادانه، پشتوانه‌ی بصری بعضی از به‌یادماندنی‌ترین دستاوردهای هنری کوروساوا هستند.»

بهترین نمونه‌های این دگردیسی هنری از کرباس تا سلولویید در آخرین آثار کوروساوا، از جمله کاگه‌موشا (1980)، آشوب (1985)، رؤیاها (1990) و مادادایو (1993)، دیده می‌شود که چند مورد برگزیده‌ی آن را در این‌جا می‌بینید. امپراتور در این مورد چنین توضیح داده است: «چاره‌ای نداشتم جز پذیرفتن این واقعیت که وقتی می‌کوشیدم خوب نقاشی کنم، فقط می‌توانستم تصاویر معمولی و متوسط بکشم. اما وقتی روی ترسیم ایده‌هایم برای فیلم‌هایم متمرکز می‌شدم، ناخودآگاه آثاری خلق می‌کردم که برای دیگران هم جالب بودند.»

پس از دیدن این تصاویر و حتی با وجود اعتراف کوروساوا و مثل معروفی که نقل کرده است، فقط سختگیرترین و بنیادگراترین طرف‌داران سینما می‌توانند این واقعیت را انکار کنند که کوروساوا سرانجام هر دو خرگوش را به چنگ آورد.

آرشیو

سینماهای تهران


سینمای شهرستانها


اس ام اس


آرشیوتان را کامل کنید


شماره‌های موجود


خبرنامه

به خبرنامه ماهنامه فیلم بپیوندید: