• بار دیگر نظرهای منتقدان، نویسندگان و مترجمان سینمایی ایران را در انتخاب بهترین فیلم‌های عمر خود پیش رو دارید. خوانندگان جوانی را که اطلاعی از سابقه‌ی این نوع رأی‌گیری‌ها در مجله‌ی «فیلم» ندارند رجوع می‌دهم به شماره‌های 68 (نیمه‌ی شهریور 1367) و 233 (نوروز 1378) مجله که برای آن‌ها رأی‌گیری‌های مشابهی انجام شده بود و نتایج‌شان در صفحات بعدی همین شماره نیز آمده است. • امسال رأی‌گیری با شرکت 92 نفر انجام شد. متأسفانه چند نفری بودند که موفق به دریافت نظراتشان نشدیم. بقیه، جمع شرکت‌کنندگان در رأی‌گیری، کسانی هستند که سابقه‌ی طولانی و مستمر یا مؤثر در کار خود داشته‌اند. از آنان خواسته شده بود که بهترین ده فیلم ایرانی و خارجی عمر خود را انتخاب کنند. اما اغلب به این قاعده‌ی بازی اعتنایی نکردند و تعداد انتخاب‌هاشان بسیار بیش‌تر از ده فیلم شد. همین، چگونگی شمارش آرا را پیچیده و سخت کرد، چرا که برای هر فیلم منتخبِ هر نفر یک امتیاز در نظر گرفته شده بود. به هر حال نتیجه‌ی رأی‌گیری (امیدوارم که بدون اشتباه) همین است که خواهید دید.

کی از مشکلات و اگر نگوییم خصوصیات نشریات ما، بی‌دقتی و سهل‌انگاری در عرضه‌ی مطالب است. پیش از این اگر مقصر ویراستار و حروف‌چین و نمونه‌خوان و صفحه‌بند معرفی می‌شد، در این سال‌ها ایفای نقش مقصر اصلی به عهده‌ی کامپیوتر انداخته شده است. اما راست این است که اگر مقصری هست (که هست) نه شخص شخیص ویراستار و... کامپیوتر، بلکه خود ما، یعنی مدیر مسئول و دبیر شورای نویسندگان و دستیار شورای نویسندگان و... در این مورد خاص سردبیر مهمان است. در شماره‌ی قبلی مجله، شماره‌ی 400: ویژه‌ی «بهترین فیلم‌های زندگی ما» اشتباهات و حذفیات، طبعاً، ناخواسته‌ای «اتفاق» افتاده که باعث خجالت و شرمندگی بسیار من شده و بابت آن‌ها عذرخواهی می‌کنم.

در سینمای ما متأسفانه فیلم‌هایی ساخته می‌شوند که فرض ابتدایی ساخت‌شان فاخر بودن است. این پیش‌فرضِ ساختن فیلمی فرهنگی و روشنفکرانه نه‌تنها از پایه با مفهوم زایش فرهنگ و خلاقیت هنری در تناقض است، بلکه بیش‌تر حاصل‌اش خلق آثاری خودنمایانه، خودبزرگ‌بین و عبوس می‌شود که از قضا فرمان‌آرا در سینمایش چنین خصوصیاتی را دایم بازتولید می‌کند. سینما قبل از آن‌که محملی باشد برای ایراد شکواییه، جوابیه، بیانیه و شعار دادن، سینماست و همیشه و همه جا در درجه‌ی نخست چارچوبی نیاز دارد شامل فیلم‌نامه‌ی محکم، داستان قابل دفاع و دارای کشش، شخصیت‌پردازی صحیح و مهم‌تر از همه حرکت. فیلمی که توان درگیر کردن و شریک کردن مخاطب را نداشته باشد، فارغ از میزان اهمیت پیامش، شکست‌خورده است.

فضیلت، یعنی توازن، هماهنگی و مرجعیت. هماهنگی مخلوع یک رفتار سیستمی است، رفتار سیستمی قابل تجزیه به کم‌تر از خود نیست. مثل ماهنامه فیلم. ماهنامه فیلم نماد آشکار یک فضیلت علمی، فرهنگی و صنفی در عرصه روزنامه‌نگاری هنری در ایران است. من هیچ نمونه‌ای در طول تاریخ مطبوعات ایران نمی‌یابم که نشریه‌ای مستقل و نه وابسته به یک مؤسسه مطبوعاتی، توانسته باشد 27 سال* دوام بیاورد و قدرت و ظرفیتی جریان‌ساز، مؤثر و راهبردی یافته باشد.